Signaleren kun je leren! Herken de logopediebehoefte bij basisschoolkinderen

Door bezuinigingen bij GGD’s is in veel gemeenten preventieve logopedie geheel of gedeeltelijk wegbezuinigd. Waar jonge kinderen voorheen voorschools en in groep 2 preventief door een logopedist werden gescreend, is het signaleren van de logopediebehoefte bij kinderen inmiddels de taak van de leerkracht. Maar hoe pak je dat aan? Hoe signaleer je als leerkracht of bijvoorbeeld pedagogisch medewerker die logopediebehoefte?

Signaleren op het juiste moment

In het verleden bleek uit onderzoek (Van der Ploeg, Lanting & Verkerk, 2005) dat het percentage niet-pluis-kinderen tijdens de vijfjarigen-screening tussen de 37 en 55% lag. Voor het signaleren van problemen in de taalontwikkeling is een screening op vijfjarige leeftijd laat: Kleberg en Van Stam (2008) geven aan dat dit eigenlijk alleen gunstig is voor signalering van fonetische spraakproblemen zoals slissen en problemen in de leesvoorwaarden/auditieve verwerking. 

Bij Mooi Logopedie helpen wij onderwijsprofessionals om tijdig de logopediebehoeften van basisschoolkinderen te herkennen. Dat doen we onder andere met het webinar Signaleren kun je leren: herken de logopediebehoefte bij basisschoolkinderen. Daarin vertellen we aan de hand van een signaleringslijst waar je als professional op let om te bepalen of een kind een logopediebehoefte heeft. De lijst is ook zonder het webinar te volgen gratis beschikbaar en te downloaden vanaf de website van Mooi Logopedie.

Taal bepalend voor gedrag

Een beperkte woordenschat gaat gepaard met gedragsproblemen en sociale en emotionele moeilijkheden, blijkt uit onderzoek door Hartas in 2010. Daarnaast hebben Van Daal, Verhoeven en van Balkom in 2007 onderzoek gedaan naar de samenhang tussen de vijf verschillende taaldomeinen en gedragsproblemen. Aan het onderzoek hebben vijfjarige kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS*) meegedaan. De resultaten lieten zien dat 40 procent van de proefpersonen gedragsproblemen vertoonden.

De meest voorkomende gedragsproblemen waren agressiviteit en sociale isolatie. Problemen op fonologisch niveau (betekenisonderscheidende klanken, zinsmelodie en klemtonen) zorgden voor de meeste gedragsproblemen, in vergelijking met de andere vier taalniveaus. Bij kinderen die moeite hadden met semantiek (betekenisrelaties) werden vooral problemen geconstateerd die door het kind zelf als storend worden ervaren, zoals somberheid en angstigheid (Horeweg, 2015).

*TOS: Taal Ontwikkelings Stoornis. Om te mogen spreken van een taalstoornis moet het taalbegrip van het kind minstens zes maanden achterlopen en de taalproductie minstens twaalf maanden (Stark & Tallal, 1981). In iedere klas van 30 kinderen zitten twee kinderen met een TOS, zo blijkt uit onderzoek (Tomblin e.a., 1997).

Logopedie als oplossing voor taal- én gedragsproblemen?

Het mag duidelijk zijn dat  taalproblematiek van invloed is op het gedrag van kinderen. Het goede nieuws is: het werkt ook andersom. Kinderen met goede taalvaardigheden zijn zelfverzekerder en hebben meer kansen in het leven. Doordat o.a. meer goed gaat in de sociale interactie met andere kinderen en op school, stijgt het zelfvertrouwen. Dat wordt natuurlijk niet alleen veroorzaakt door sociale interactie, maar ook door kleine succeservaringen: 

  • Doordat de lesstof beter wordt begrepen
  • Doordat leesvoorwaarden en technisch/begrijpend lezen beter ontwikkelen
  • Doordat redactiesommen beter begrepen worden
  • Door vragen te kunnen of durven stellen als iets onduidelijk is
  • Door verbaal een grens aan te geven
  • Door emoties onder woorden te brengen
  • Etc.

Uit onderzoek komt naar voor dat volwassenen met een TOS vaker werkloos zijn, meer psychiatrische problemen hebben en minder liefdesrelaties en vrienden (Clegg e.a., 2005).

De taal-/spraakontwikkeling staat centraal in de ontwikkeling van een kind. Het is het medium voor socialiteit en gedragsontwikkeling.

Is logopedie daarmee een oplossing voor gedragsproblemen? Dat durf ik zonder nader onderzoek niet zomaar te stellen. Wat ik wel zeker weet is dat een positieve ontwikkeling van de taal een gunstige invloed heeft op het leven van mensen. 

Het gaat me dan ook aan het hart dat veel professionals en opvoeders logopedie nog niet hebben ontdekt of simpelweg niet weten wat logopedie voor hen kan betekenen. Daarom richten wij ons tot onderwijsprofessionals en leren we ze de logopediebehoefte van basisschoolkinderen te signaleren. 

Meer weten? Volg ons gratis webinar, download de gratis Signaleringslijst of neem contact op voor meer over dit onderwerp.

 

De stuwende kracht van positiviteit

Alles wat je meemaakt en doet in je leven vormt je. Onderling beïnvloeden de facetten elkaar ook. Zonder moeder te zijn, had ik mij als logopedist vast anders ontwikkeld. Zonder ondernemer te zijn, was ik vast een andere moeder geweest. Niet beter of slechter, maar anders. Door te kijken naar wat goed ging en hiervan te leren, kon ik stappen zetten in de richting die mij past, hand in hand met hoe de dingen van het leven gaan. Het geheim? Positiviteit als stuwende kracht. 

Goedbedoelde empathie

In mijn eigen omgeving zag ik een kind met dyscalculie, wat inhield dat ze problemen had met het aanleren en automatiseren van getallen. Laten we haar voor het gemak Isabel noemen. De hele basisschooltijd hoorde zij hoe vervelend het was dat het rekenen zo lastig ging. Bijzonder goedbedoelde empathie, maar wat leverde het op voor Isabel? 

De hele basisschooltijd hoorden haar ouders wat er allemaal niet goed ging en wat er nog geoefend moest worden. Met extra werk, bijles, huiswerk. Allemaal goed bedoeld. Maar ook hier de vraag: wat heeft het opgeleverd?

Een lijst vol positiviteit

Isabel ging van de basisschool naar de brugklas. Ze kreeg al binnen drie weken te horen dat haar kwaliteiten lagen op het gebied van:

  • Plannen en organiseren
  • Zelfstandigheid
  • Zelfredzaamheid
  • Taakgerichtheid
  • Nauwkeurigheid
  • Haar kortetermijngeheugen
  • Lezen
  • Benoemen en noteren van grote getallen tot 10.000
  • Getalbegrip en positie getallenlijn
  • Sommen uit de context halen
  • Vergelijken van getallen
  • Getallen ordenen. 

Een prachtige lijst! Een lijst waarmee zeker niet de rekenproblemen van tafel zijn. Wel een lijst vol met positiviteit. Een lijst van mogelijkheden en vertrouwen. Isabel kreeg vleugels en voelde voor het eerst dat ze het wél kon.

Dit gun je toch ieder kind en iedere ouder/verzorger/professional? Kijk naar wat goed gaat en zet dat in om stappen te maken. 

Vertrouwen vergroten

Zien en écht voelen wat goed gaat, verandert je mindset. Met positiviteit bouw je aan vertrouwen. Dit vertrouwen zorgt voor stappen vooruit. Naar mijn idee is het mooi als professionals je ondersteunen met positiviteit. In de klas, maar ook tijdens een logopediebehandeling.

Momenteel werk ik aan Mooi Logopedie, een nieuwe 100% online logopediepraktijk voor basisschoolkinderen. We werken vanuit positiviteit en vertrouwen in elkaars mogelijkheden. Kinderen en hun ouders/verzorgers krijgen zo meer zelfvertrouwen. Dat doen we door logopedielessen leuk en leerzaam te maken, met veel interactiviteit, humor én positiviteit. Want daar groei je van. Als kind, als ouder/verzorger en als professional.

Nieuw: Direct logopedische zorg met Mooi Logopedie

In september start ik een mooie, nieuwe logopediepraktijk, Mooi Logopedie. En Mooi Logopedie is volledig online.

De plek waar jij op je best bent

Met een heel nieuw team bieden we logopedie in een omgeving die je zelf kiest. De plek waar jij op je best bent. Thuis? Op school? Op het kinderdagverblijf? In de tuin? Op kantoor?

Doordat we online werken, kunnen we logopedische zorg door heel Nederland aanbieden. Of zelfs aan Nederlanders in het buitenland. We bieden logopedie voor iedereen, 100% online.

Direct logopedische hulp

We zijn net begonnen en nog niet zo groot. Maar onze ambities zijn dat wel! We gaan met online logopedie wachtlijsten verkorten en mensen helpen die niet naar een (Nederlandse) logopediepraktijk kunnen komen. Zo kan een logopedist uit Friesland, die in haar provincie geen werk vindt, direct online aan de slag met Joep uit Amsterdam, die in de stad maanden op een logopedie-wachtlijst staat.

Met Mooi Logopedie gaan we wachtlijsten verkorten en mensen helpen die niet naar een logopediepraktijk kunnen komen.

Wij helpen iedereen met een logopedische hulpvraag direct, er is geen wachtlijst. We geven dit op een unieke, mooie en vernieuwende manier vorm, zelftraining kan daar een onderdeel van zijn.

Een nieuw initiatief met 17 jaar ervaring

Mooi Logopedie is een dochteronderneming van Logopedisch Spectrum Nederland. Een logopediepraktijk voor iedereen, met twee specialisaties: dyslexie en OMFT. De praktijk startte in 2003 en heeft inmiddels viermaal de vrijwillige kwaliteitstoets behaald. Bij Logopedisch Spectrum Nederland werken meer dan 30 logopedisten. De specialisaties OMFT en dyslexie zijn ook bij Mooi Logopedie aanwezig.

Met 17 jaar ervaring als praktijkhouder binnen de logopedie sta ik met een big smile aan de wieg van Mooi Logopedie. Vol ideeën, inspiratie en enthousiasme, altijd op zoek naar hoe het beter kan. Voor kinderen en hun ouders. Voor volwassenen. Voor de logopedisten. En voor jou. Want we bieden logopedie voor iedereen.

Geen alternatieve tekst opgegeven voor deze afbeelding

Meer weten over Mooi Logopedie of aanmelden?

Persoonlijk contact vinden we belangrijk. Dat is nog belangrijker voor een online logopediepraktijk. Als je vragen hebt of je wilt aanmelden bij Mooi Logopedie, is dat telefonisch mogelijk op 06-48593761. Door elkaar over je hulpvraag te spreken, kunnen we je goed matchen met de juiste logopedist.

Mooi Logopedie is mooier met jou.

Dit artikel verscheen eerder op Linkedin